Kế hoạch ứng phó & khắc phục sau lũ tại công trường xây dựng

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng khốc liệt, các đợt mưa lớn – lũ quét xảy ra đột ngột đang trở thành rủi ro thường xuyên tại các công trường xây dựng. Thực tế cho thấy chỉ một trận mưa kéo dài vài giờ có thể gây ra ngập hố móng, trôi vật tư, sạt taluy, oxy hóa thép, hư hỏng máy móc và đình trệ tiến độ từ 3–10 ngày.

Vì vậy, nhà thầu phải có kế hoạch ứng phó – khắc phục rõ ràng, chuẩn quy trình, đúng trách nhiệm để giảm thiệt hại và bảo vệ an toàn tuyệt đối cho người và tài sản.

Dưới đây là Quy trình 5 bước được tổng hợp theo tiêu chuẩn quản lý dự án, kinh nghiệm thực tế từ các dự án công nghiệp – nhà máy, cùng checklist chi tiết để triển khai ngay.

1. Đảm bảo an toàn ngay lập tức (Ưu tiên số 1)

Ngay sau khi nước rút hoặc thời tiết ổn định tạm thời, nhiệm vụ quan trọng nhất là ngăn chặn rủi ro thứ cấp như sập đổ, chập điện, sạt lở, tai nạn lao động.

• Phong tỏa toàn bộ khu vực nguy hiểm, đặc biệt: hố móng ngập nước, khu sạt lở, taluy yếu, hệ giàn giáo – cốp pha bị ảnh hưởng.

• Ngắt toàn bộ nguồn điện tại công trường. Kiểm tra tủ điện, ổ cắm, máy móc trước khi cấp điện lại.

• Điểm danh toàn bộ nhân sự, ghi nhận tình trạng an toàn. Đây là yêu cầu bắt buộc trong tiêu chuẩn quản lý an toàn ISO 45001.

• Kiểm tra nguy cơ sụt lún, tường chắn, móng cọc đang thi công để tránh sập đổ dây chuyền.

Ghi nhớ: Lũ vừa rút là thời điểm nguy hiểm nhất – mặt đất còn yếu, nước còn thấm, kết cấu chưa ổn định.

2. Đánh giá mức độ thiệt hại – Lập biên bản hiện trường

Đây là bước mang tính pháp lý nhằm bảo vệ quyền lợi nhà thầu khi làm việc với chủ đầu tư – tư vấn – bảo hiểm. Tài liệu cần lập ngay:

• Biên bản hiện trường kèm hình ảnh, video, GPS vị trí.

• Danh sách hạng mục bị ảnh hưởng:

  • Vật tư: xi măng, thép, cát đá, phụ kiện tôn thép, ván khuôn…

  • Máy móc: máy phát, máy đầm, máy cắt, tời, máy khoan…

  • Công trình dang dở: thép chờ, cốp pha, lớp bê tông mới đổ.

• Ước tính ban đầu mức thiệt hại: phục vụ báo cáo nhanh.

• Xác định hạng mục cần xử lý khẩn cấp, ví dụ:

  • Cột vách đang thi công

  • Hố móng sâu

  • Tuyến đường nội bộ phục vụ vận chuyển vật tư

Việc lập hồ sơ càng đầy đủ, nhà thầu càng dễ làm việc với bảo hiểm và chủ đầu tư, tránh tranh chấp chi phí sau này.

3. Phục hồi và ổn định công trường

Mục tiêu: Khôi phục khả năng thi công nhanh nhất nhưng vẫn đảm bảo chất lượng và an toàn kết cấu.

3.1. Bơm nước – thu dọn

• Bơm nước toàn bộ hố móng, khu vực trũng.

• Gia cố taluy, bờ kè tạm bằng bao cát, chống sạt tiếp.

• Thu gom vật tư hư hỏng, phân loại để làm căn cứ bồi thường.

3.2. Kiểm tra nền móng & phần đã thi công

Các chuyên gia kết cấu khuyến cáo: sau ngập, nền đất có thể suy giảm khả năng chịu lực từ 20–40%.

Các việc cần làm:

• Đánh giá độ lún – trượt – mất ổn định địa chất.

• Thép bị ngập nếu cần phải:tẩy gỉ – kiểm tra cường độ – đánh giá khả năng tái sử dụng.

• Các hạng mục tạm như cốp pha, sàn thao tác phải kiểm định tải trọng trước khi dùng lại.

• Kiểm tra lớp bê tông mới đổ (trong vòng 24h trước lũ) vì có khả năng bị rỗ nước hoặc giảm cường độ.

3.3. Kiểm tra hệ thống cấp – thoát nước

• Khơi thông mương thoát nước, rãnh tạm.

• Đề xuất gia cố thêm biện pháp chống nước: bao cát, mương dẫn nước, tường chắn tạm.

Việc thoát nước tốt sẽ giảm nguy cơ tái ngập ở những đợt mưa tiếp theo.

4. Báo cáo & làm việc với Chủ đầu tư – Tư vấn – Bảo hiểm

Đây là bước quan trọng để nhà thầu không chịu thiệt và được bù chi phí hợp lý.

Nội dung báo cáo cần có:

• Diễn biến thời tiết – mưa – lũ.

• Mức thiệt hại: vật tư, máy móc, nhân lực, hạng mục dở dang.

• Ảnh hưởng tiến độ (timeline trước và sau sự cố).

• Đề xuất EOT (gia hạn tiến độ) nếu đủ điều kiện theo hợp đồng hoặc điều khoản FIDIC.

• Đề xuất chi phí phát sinh: thu dọn, bơm nước, gia cố, thay thế vật tư.

• Kế hoạch phục hồi công trường.

Hồ sơ gửi bảo hiểm gồm:

• Biên bản hiện trường

• Hình ảnh/video

• Danh mục thiệt hại có định giá

• Chứng từ mua vật tư – máy móc

• Nhật ký công trường các ngày xảy ra lũ

Nhà thầu nên gửi hồ sơ trong vòng 24–48 giờ để tăng tỷ lệ được duyệt bồi thường.

5. Triển khai biện pháp phòng chống lũ cho các đợt tiếp theo

Sau khi khắc phục xong, cần lập ngay kế hoạch phòng ngừa để tránh thiệt hại lặp lại.

5.1. Phòng chống nước mặt

• Đắp bao cát, làm đê tạm.

• Đào rãnh dẫn nước thoát nhanh.

• Che chắn miệng hố móng để tránh tràn bùn.

5.2. Bảo vệ vật tư

• Đưa vật tư lên vị trí cao, kê pallet.

• Che phủ 2 lớp cho vật tư dễ hư hỏng.

• Chia riêng khu vật tư khô – vật liệu mịn để tránh bị trôi.

5.3. Bảo vệ máy móc điện

• Niêm phong tủ điện, tắt hoàn toàn nguồn điện.

• Kê máy móc cao 30–50 cm.

• Lắp camera giám sát để theo dõi nước dâng.

5.4. Kích hoạt kế hoạch ứng phó mưa bão

• Phân công trực 24/7 theo ca.

• Kiểm tra dự báo thời tiết mỗi ngày.

• Chuẩn bị sẵn: máy bơm nước, bao cát, đèn pin, máy phát dự phòng.

• Lập checklist phòng chống lũ cho đội thi công.

Kết luận

Lũ lụt là rủi ro không thể tránh 100% nhưng hoàn toàn có thể giảm thiểu thiệt hại nếu nhà thầu có kế hoạch ứng phó – khắc phục khoa học và đầy đủ hồ sơ.

Là đơn vị cung cấp tôn thép và vật tư xây dựng cho hàng trăm công trình công nghiệp mỗi năm, Tôn An Thái luôn khuyến nghị các ban chỉ huy công trường chuẩn bị sẵn kịch bản mưa bão, tối ưu kho bãi và bảo vệ vật tư đúng chuẩn để đảm bảo tiến độ không bị gián đoạn.

👉 Nếu anh/chị cần tư vấn vật tư thay thế sau mưa lũ (tôn, xà gồ, thép hộp, thép hình, phụ kiện mái …), Tôn An Thái sẵn sàng hỗ trợ 24/7.